Uyanan Gençlik

AÖL (Açık Öğretim Lisesi) Ders Notları-Tarih 6

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı D®agon

  • Ezberletmez Öğretir
  • *******
  • Join Date: Mar 2008
  • Yer: Ankara
  • 11629
  • +524/-0
  • Cinsiyet: Bay
    • Arif Hocam
AÖL (Açık Öğretim Lisesi) Ders Notları-Tarih 6
« : 19 Şubat 2021, 03:42:16 »
Arabistanda inanılan dinler : Hristiyanlı, Yahudilik, Hanifilik
Hz. Muhammed’in Annesi Amine Hatun : “ Beni Zühre Kabilesindendir.”
Medine: İlk İslam Devletinin kurulduğu şehir
Kabe : Müslümanların kıblesi olup Mekke şehrindedir.
Hicret : Hz. Muhammed’in 622 yılında Mekke’den Medine’ye göç etmesi olayına denir.
Hicaz : Arap Yarımadasında bir yer olup İslamiyet ilk bu bölgede ortaya çıkmıştır.
Harezm: Ceyhun ırmağı’nın Aral Gölü’ne döküldüğü delta bölgesine verilen coğrafi isim.
Avasım: Türklerin, Abbasiler Döneminde Bizans tehlikesine karşı, İslam Devleti’ni koruma görevi yaptıkları sınır şehirlerine verilen isim.

DÖRT HALİFE DÖNEMİ

Halife: Hz Muhammed’in ölümünden sonra yerine geçen devlet başkanı olan kişilere verilen unvan’dır.

Dört Halife Dönemi

• İslam orduları ilk kez Arabistan dışında fetihler yaptı.
• İslamiyet Afrika kıtasına yayılmaya başladı.
• Kur’an-ı Kerim kitap haline getirildi

Hz Ebubekir

• Hz Muhammet 622 yılında Mekke’den Medine’ye Hz Ebubekirle göç etmiştir.


Hz Ömer

• Müslüman Araplar ile Türkler arasında ilk ilişkiler başladı.
• Kadisiye ve Nihavent savaşları yapılmıştır.


TALAŞ SAVAŞININ SONUÇLARI

• Müslüman Araplarla Türklerin yakınlaşması.
• Türkler arasında islamiyetin yayılması.
• Çin’in Batıya ilerlemesinin önlenmesi

Malazgirt Savaşı : Türklere Anadolunun kapılarını açtı.

Bugünkü ırak sınırları içinde bulunuyor.
Türk ordusu için bir yerleşim merkezi amacıyla oluşturulan şehrin adı “Samarra”
Abbasi Devleti döneminde kurulmuştur.


BÖRİLER

• Merkezi Şam’dır.
• Atabey Tuğtekin tarafından kurulmuştur.
• Atebeyliğin diger adı Şam Atabeyliği’dir.

KARAHANLI DEVLETİ

• 840 – 1212 yılları arasında hüküm sürmüştür.
• Yağma, Karluk, Çiğil Türkleri tarafından kurulmuştur.
• Orta Asyada kurulmuştur
• “İlek Hanlar” da denilen Türk devletidir.
• Yazıda Uygur alfabesini kullanmışlardır.
• Saltuk Buğra Han döneminde islamiyeti kabul ettiler
• Saltuk Buğra Han Müslüman olduktan sonra Abdülkerim adını aldı.
• Karahanlılardaki en eski türbe örneği buğünkü Özbekistan’ın Tim şehrinde bulunan Arap Ata Türbesi’dir.
• Karahanlı Devletinin ilk başkenti Balasagun’dur

Karahanlılar kullanılan isimler

• İlek (ilig) Hanlar
• Türkistan Uyğur Hanları
• Afrasiyapoğluları

Doğu Karahanlı Devleri

• İlk Hükümdari Süleyman bin Yusuf olup ülkenin başkenti Balasağun’dur.

ALTIN ORDA DEVLETİ

• İslamiyeti Berke Han döneminde kabul etmişlerdir

BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ

• Dandanakan savaşından sonra kurulmuştur.
• Dandanakan savaşı :Büyük Selçuklu devleti ile Gazne Devleti arasında yapılmıştır
• Büyük Selçuklu devletinde kurulan atabeylikler : Salgurlular, Börioğlları, İldenizoğluları.

Oğuzlar: Büyük Selçuklu Devletini kuran Türk topluluğudur.

Salgurlular

• Büyük Selçuklu topraklarında kurulan bir atabeylik.
• Atabey Sungur tarafından kuruldu
• İran’ın güneyinde Fars bölgesinde kuruldu
• Merkezi Şiraz olmak üzere kurulan bir atabeylik


İldenizoğluları

• Atabeyliğin kurucusu Şemseddin İl-Denizdir.
• Azerbaycan’ın büyük bir bölümü ile Erran ve Cibal bölgesinin kuzeyini kapsayan Kuzeybatı İran’da kurulmuştur.
• Merkezi Tebriz kentidir.

Katvan Savaşı

• Selçuklularla Karahitaylar arasında yapılmıştır.

Pasinler Savaşı

• Büyük Selçuklular, Bizans’la yaptıkları Pasinler Savaşı sonucunda Van Gölü’nden Trabzon’a kadar olan bölgeyi hakimiyeti altına almışlardır.

Malazgirt Savaşı

• Büyük Selçuklu Devleti ile Bizans arasında yapıldı.
• Bu savaş sonunda Anadolu’nun kapıları Türklere açıldı.
• Büyük Selçuklu Devleti ve İslam Dünyası büyük bir tehlikeden kurtulmuştur.
• Haçlı ordularının kurulmasına ve Türkleri Anadolu’dan atabilmek için harekete geçmelerine neden olmuştur.


Dandanakan Savaşı

• İki Müslüman Türk devleti arasında olmuştur.
• Büyük Selçuklu Türk devletinin kuruluşunu sağlamıştır.
• Büyük Selçukluluklar açısımdam zaferle sonuçlanmıştır


BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ YIKILIŞINA ETKEN NEDENLER

• Şahzadelerin ayaklanmaları
• Atabeylerin bağımsızlıkları ilan etmeleri
• Türkmenlerin küstürülmesi
• Batınilerin bölücü faaliyetleri
• Merkezi otoriterin zayıflaması

ANADOLU SELÇUKLULARI

• Kutamışoğlu Süleyman Şah tarafından merkezi İznik olmak üzere kurulan devlet’dir


SURİYE SELÇUKLULARI

• Devlet merkezi Şam’dır.

Büyük Selçuklu Devletinin yıkılış nedenleri

• Şahzadelerin ayaklanmaları
• Merkezi otoritenin zayıflaması
• Batınilerin bölücü faaliyetleri

MOĞOL İMPARATORLUĞU

• Başkenti Karakum şehri

Kubilay Hanlığı : Türkleşme ve İslamlaşma olmamıştır.

Karluklular : İslamiyeti ik kabul eden Türk topluluğu

Türğiş Devleti

• Müslim b. Sait komutasındaki Arap kuvvetlerini Semerkant da çekilmeye mecbur eden Su-lu Han Türğiş devletinin başındaydı.

Kutadğu Bilig

• Yazarı: Yusuf Has Hacip
• “Mutluluk veren bilği” anlamına gelir
• İlk İslami Türkçe eserdir

Cami-üt Tevarih

• Yazarı: İlhanlı Vezirlerinden Reşidüddin
• İçeriği Tarih’dir

Şehname

• Yazarı : Firdevsi
• İran – Turan savaşlarını anlatan kitap

Divan-ı Lugat’ı Türk : Kaşgarlı Mahmut
Atabetül Hakayık : Edip Ahmet Yükneki
Divan-ı Hikmet : Hoca Ahmet Yesevi
Siyasetname : Nizamımülmülk
Ahir zaman kitabı: Hakim Süleyman Ata
Tarih-i Yemin: Utb-i

Tac – Taht – Hil’at : Türk – İslam Devletlerinde hükümdarların kullandıkları hakimiyet
sembollerindendir.

Hükümdar: Türk-İslam devletlerinde ordunun sefer emrini veren kişi.

Camedar: Karahanlılarda hükümdarın elbiselerini koruyup hazırlayan saray görevlisidir.

Mihmandar: Memlüklülerde Sultana gelen elçileri ve diğer misafirleri karşılayarak onlarla ilgilenen devlet görevlilerine verilen isim.

Yasun: Moğollarda Aileye verilen isimdir.

Töre: İlk Türk devletlerinde sosyal hayatı düzenleyen ve yazılı olmayan kurallara denir

Darü’l-Hikme: Fatımilerin, dailer yetiştirip Şiiliği yaymak için açtıkları yüksek okullara verilen isimdir.

Kelile ve Dimme: “ İlhanlılar İslamiyete girdikten sonra Müslüman-Hint hikayeleri olan Kelile ve Dimme adlı eseri Moğolcaya tercüme etmişlerdir.


Haniflik: Hz İbrahim’in dininden olanları vasıflandırmak için kullanılırdı.

Arz Divan-ı: Büyük Selçuklu Devletinde ordu ve askerlikle ilgili işlere bakardı.

Divan-ı işraf : Büyük Selçuklu devletin mali ve idari işlerini teftiş eden divan

İnşa Divanı : Hükümdarın ve Devletin tüm yazışmalarına bakan divandır.

• Hükümdarın imzası yerine geçen tuğrayı kullanma hakkına sahiptir.
• Divanın başkanlığına tuğrai denir

Müstevhi Divanı: Büyük Selçuklu Devletinde devletin mali işlerine bakan divan.

Büyük Selçuklu Devletinde taşra teşkilatında yer alan görevliler: Muhtesip, Amil, Şıhne

Celali Takvim: Büyük Selçuklu Hükümdarı Melihşah adına düzenlenmiştir. Bu takvimi Ömer Hayam ve zamanın bilim adamları düzenlemiştir.

Atabey: Selçuklularda, vali olarak tayin edilen şehzadelerin yanına onları eğitmek için gönderilen yaşlı ve tecrübeli devlet adamlarına verilen isimdir.

Kadıy-ı Leşker: Selçuklu ordu kadısına verilen isim.

Cizye: Selçuklularda Müslüman olmayan halktan devletin korunmasına karşılık alınan baş vergisine verilen isimdir.

İkta: Mülkiyeti Devlete ait olan toprakların gelirinin hizmet karşılığı olarak verilmesi

Kervansaray: Karahanlılar döneminde ana yollar üzerine Ribat adıyla kurulmuştur.
Selçuklulardaki adı ise Kervansaray dır

Dinar : Selçukluların altın paraya verdiği isimdir.

Fetret Devri: Büyük Selçuklu Hükümdarı Melihşah ölümü üzerine fetret devrine girdi.

Selçuklular döneminde ilk medrese Tuğrul Bey tarafından Nişabur’ da yapıldı

Haraci Arazi : Büyük Selçuklu Devletinde, Müslüman olmayan halkın elinde bulundurduğu araziye denir.

Emir-i Kebir : Memlüklülerde bulunan önemli memurluklardan “BAŞ KOMUTANLIK” dır

Emir-i Ahur: Memlüklülerde Sultanın Atlarından sorumlu görevli.

Emir-i Meclis: Memlüklülerde Sultanın protokol görevlisi

Nakübülceyş: Memlüklülerde törenlerde ve yoklamalarda askerlerin düzenleri ile kıyafetlerden sorumlu kişi.

Ulak: Türk-İslam Devletlerinde, vilayetlerde bulunan posta teşkilatı görevlilerine verilen isim

Arrade : Ağır silahlar gurubunda bir silahtır.

Daraga: Timurlarda şehir ve bölgelerin idari ve askeri işlerinden sorumlu görevlilere verilen isimdir.

Güherçile : Babür Devleti’nin gözde ihracat maddesi olan o dönemde barut yapımında kullanılan bir madde.

Sadr: Babürlülerde din işlerine bakan görevliye verilen isim

Tac Mahal : Bu mimari eser Babürlülere aittir.

Süyurgal: Babürlülerde alimlere, şeyhlere ve yoksullara verilen topraklara verilen isimdir.

Timur Döneminde yetişmiş şairler: Ali Şir Nevai, Lütfi, Hüseyin Baykara

Çağatayca : Timurlar döneminden itibaren meydana gelen Türk yazı dili’dir

I.Selim: Dulkadiroğluları Beyliğinin hakimiyetine son veren Osmanlı Padişahıdır.

Nizamülmülk: İkta sistemini uygulayarak toprak yönetiminde ilerleme sağlayan Selçuklu veziridir.

Ömer Hayam

• Büyük Selçuklu Döneminde yaşamış ünlü bir şair ve bilim adamıdır
• Sultan Melihşah adına “Takvim-i Celali” yi hazırlayan heyette çalışmıştır.
• Muhammed Beyhaki ile birlikte cebir ve geometri konularında önemli eserler yazmıştır.

Hülagü Han: Alamut Kalesi’ni ele geçirerek Batınileri dağıtan İlhanlı hükümdarı

Gazneli Mahmut :

• Türk tarihinde ilk defa SULTAN ünvanını aldı
• Günümüzde pek çok Müslümanın yaşadığı Hindistan’da, İslamiyet’in yayılmasına öncülük eden Türk hükümdarıdır.

İbn-i Sina : İç hastaklıklarda bedeni parmakla sertçe yoklayarak teşhis etme tekniğini bulan bilim adamıdır.

• 980 yılında Mavereünnehir’de doğmuştur.
• Avrupa’da “Avicenna” diye tanınmıştır.
• Tıp, matematik, fizik, mantık, astronomi, ahlak, felsefe, botanik, zooloji, konularında iki yüzden fazla eser vermiştir.
• Yazdığı “El- Kanun fi’t Tıp” adlı eseri, Avrupa ünüversitelerinde yıllarca ders kitabı olarak okutulmuştur.

Kafur : İhşit Muhammed’in yanında yetiştirdiği, devlet yönetiminde deneyimlerinden yararlandığı ve ölümü sonrasında çocuklarına saltanat naibi olarak atadığı sağdık kölesidir.

Tolunoğlu Ahmet : Bağdat’ın güçlü emirlerinden biri olan Bayık Bey , Mısır’a vali olarak tayin edilince, yerine naib olarak gönderilmiştir.

Saltuk Buğra Han: İslamiyeti kabul ettikten sonra “Abdulkerim” adını alan Türk hükümdarı.

Kubbettin Muhammed: Büyük Selçuklu Hükümdarı Berkyaruk , Harzem valisi Anuş Teğin‘ in ölümü sonrasında Harzem valiliğine atanmıştır.

Selahaddin Eyubi : Kudüs kralı ile yaptığı Hıttin savaşını kazanarak kudüs’ü haçlıların elinden kurtaran hükümdar.

Farabi : Ariston’un fikirlerini en iyi şekilde açıkladığı için, kendisine ikinci öğretmen anlamında “muallim-i sani” adı verilen Türk İslam bilğinidir.


El-Hakim: Şii akidesini insanlara yayma amacıyla Kahire’ de açılan Darü-l Hikme adındaki medrese Fatımi halifelesi El-Hakim döneminde açılmıştır

Ali Şir Nevai: Timurlar dönemide yazdığı Muhakemet’ül Lugateyn isimli eserinde Türkçenin Farstçadan üstün olduğunu ispatlamaya çalışan şair.

Alp Arslan: Asla zaptedilemez denilen Ani Kalesini fetih ettiği için halife tarafından kendisine “Ebül Feth” ünvanı verilen Büyük Selçuklu sultanıdır.

Tuğrul Bey: Büyük Selçuklu Devletin’de Dandanakan Savaşı’ndan sonra Abbasi Halifesi Kaim Biemrillah’ dan “Doğunun ve Batının” Sultan ünvanını almıştır.

Behram Şah: Selçukluların Horasan Meliki Sancar’ın yardımını alarak Gazne tahtına çıkabilmiştir.

Safevi: Babür Şah’ı, Timur Devletini yeniden kurma faaliyetleri sırasında Özbeklere karşı destekleyen devletdir.

Tarma Şirin :Çağatay Hanlarından olup onun dönemde İslamiyat resmi din oldu.

Ali Kuşçu

• Ünlü Bilgin Uluğ Bey’in öğrencisidir.
• Matematik ve Astronomi alanlarında çalışmıştır.
• Fatih Sultan Mehmet’in hizmetinde bulunmuştur.

Farabi

• 870 – 950 yılları arasında yaşadı
• Felsefe, Mantık, Matematik, Astronomi, Siyaset, Tıp, Fizik ve Müzik alanlarında çalıştı
• Bilimleri ilk kez sınıflandırdı.
• Müzik aletleri yapımında gerekli kuralları buldu.

Harzemi

9. yüzyılda yaşamış büyük bir matematikçi ve filozoftur.
Bağdat’taki Beytü’l Hikme’de yöneticilik yapmıştır.
Ünlü eserlerinden biri “Kitabü’l Cebir Ve’l Mukabele” dir.

Harzemi: Matematik
Biruni: Coğrafya
Farabi: Felsefe
Hoca Ahmet Yesevi: İlk Mutasavvıf

TİMUR

• Barlas boyuna mensuptur.
• 1336 yılında Keş şehrinde doğmuştur.
• Timur tahta çıktığında ilk seferini Harzem bölgesine yapmıştır.
• Osmanlı Hükümdarı Yıldırım Beyazıt ile çağdaştır.
• Timur Devletinin kurucusu Timur’un türbesi Semerkantdadır.

TimurDevleti Hükümdarı Uluğ Bey “Yıldızların Fihrist Cetvelleri” adlı eseri yazmıştır.

Otrar valisi İnalcık’ın , Moğol kervanını casuslukla suçlayıp öldürmesi Harzemşahlılarla Moğolların arasını açmıştır.

Otrar Faciası : Moğol Devleti ile Harzemşahlar Devleti arasında savaşa neden olmuştur.

Talas Savaşının sonuçları

• Müslüman Araplarla Türklerin yakınlaşması
• Çin’in batıya ilerlemesinin önlenmesi
• Türkler arasında İslamiyet’in yayılması
• Araplar Çinlilerden kağıt üretimini öğrendi.
• Orta Asya’nın Çinlileşmesinin önüne geçildi


Samanogluları Devleti

• Toprakları Karahanlı ve Gazneliler Devleti arasında paylaşıldı

Gazneliler

• Gazneliler Gurlular tarafından yıkılmıştır.
• Gazne Devletinin kurulduğu Gazne kenti Bugünkü Afkanistandadır.
• Gazne Hükümdarı Sultan Mahmut Hindistan üzerine 17 sefer düzenledi.
• Hindistan’da İslamiyetin yayılıp kökleşmesinde önemli rol oynayan Türk – İslam devletidir.



Fatımi Devleti

• Fatımi devleti adını Hz Muhammed’in kızı Hz Fatma’ dan almaktadır
• Tunus’da kurulmuştur.
• Kurucusu Ebu Muhammet Ubeydullah tarafından kurulmuştur.

Babür Devleti

• Delhi Türk sultanlığından sonra Hindistan’da kurulan ikinci Türk devletidir.
• “Hatt-ı Baburi” adı verilen yazıyı icat eden Babür hükümdarı Babür Şah’dır

Memlüklüler

• Memlüklülerde hükümdarlık babadan oğla geçmezdi.
• Eyyübilerin yıkılmasıyla aynı topraklar üzerine kurulan yeni bir devlettir.
• Hükümdarları Baybars, Atabey, Kansu Gavri
• Moğolları yenilgiye uğratarak Mısıra girmelerini önlemiştir.
• Ön Asya’da Moğolları yenebilen tek Türk devletidir.
• Memlük-Osmanlı ilişkileri ilk defa Fatih Sultan Mehmet döneminde bozulmuştur.
• Mercidamık ve Ridaniye savaşı Osmanlı ve Memlüklüler arasında olmuştur.
• Yavuz Sultan Selim Memlük Devleti hakimiyetine son vermiştir.

Türk Memlüklüleri : Tarihte, Memlük Deleti’nin kuruluşundan 1382 yılına kadarki dönemi için kullanılan ismidir.

Mısırda kurulan ilk İslam – Türk Devletleri : Tolunoğluları ve ihşioğluları

Harzemşahlar Devleti
.
• Hindistan’da İslamiyet’in yayılıp kökleşmesinde önemli rol oynamıştır.
• Hükümdarı Sultan Mahmut’a “sultan” unvanı Abbasi halifesi tarafından verilmiştir.
• Yassı Çimen Savaşı Harzemşahların yıkılmasında etkili olmuştur.

Tolunogluları,

• Mısır ve Suriye’ de kurulmuştur.
• Mısırda Türk hakimiyetinin öncüsü olan İlk Müslüman-Türk devletidir.
• Devletin kurucusu Tolunoğlu Ahmet’dir

İhşidoğlulurı

• Kurucusu Muhammet bin Toğaç’tır.
• Mısırda kurulmuş ikinci Türk İslam Devletidir.
• Fatımiler, halifeleri El-Mu’izz Döneminde ihşidioğlularının Mısırdaki hakimiyetine son vermişlerdir.



 

Benzer Konular

  Konu / Başlatan Yanıt Son İleti
0 Yanıt
354 Gösterim
Son İleti 19 Şubat 2021, 03:33:27
Gönderen: D®agon
0 Yanıt
345 Gösterim
Son İleti 19 Şubat 2021, 03:36:45
Gönderen: D®agon
0 Yanıt
281 Gösterim
Son İleti 19 Şubat 2021, 03:38:04
Gönderen: D®agon
0 Yanıt
350 Gösterim
Son İleti 19 Şubat 2021, 03:39:28
Gönderen: D®agon
0 Yanıt
348 Gösterim
Son İleti 19 Şubat 2021, 03:40:47
Gönderen: D®agon